Conventie uit de praktijkGeverifieerd 2026-09-01

RISEN

Rol · Input · Scenario · Verwachting · Nuance — Het zwaargewicht. Gebouwd voor werk in meerdere stappen waar de randgevallen even zwaar wegen als de hoofdlijn.

Er circuleren twee versies

RISEN circuleert in twee vormen. Deze site gebruikt Rol · Input · Scenario · Verwachting · Nuance. Je komt ook Role · Instructions · Steps · End goal · Narrowing tegen, dat het werk in expliciete stappen opdeelt in plaats van een scenario te beschrijven. Geen van beide heeft een leveranciersbron; noem bij het delen van een RISEN-prompt welke je bedoelt.

Gebruik het voor

Complexe analyse, strategie, beleidsteksten en alles waarvoor je een adviseur zou briefen. Nuance is het onderscheid: een vaste plek voor de randvoorwaarden die iedereen vergeet te noemen.

Vermijd het bij

Korte taken. Vijf uitgebreide velden bij een simpel verzoek leveren opgeblazen, overvoorzichtige uitvoer — en bij redeneermodellen kan zwaar steigerwerk het eigen plannen van het model juist onderdrukken.

De velden

Elke letter is een vraag die de prompt moet beantwoorden.

Rol

Wiens oordeel?

Beschrijf bij complex werk waar de rol verantwoordelijk voor is, niet alleen de functietitel.

Voorbeeld: Een adviseur arbeidsvoorwaarden die het eindstuk moet verdedigen bij zowel een ondernemingsraad als een functionaris gegevensbescherming.

Input

Welk materiaal lever je aan?

De echte tekst, data of feiten om mee te werken. Plak het in plaats van het te beschrijven.

Voorbeeld: Huidig beleid (2019): medewerkers mogen persoonlijke apparaten alleen voor e-mail gebruiken. 140 medewerkers, 40 hybride. Vorig jaar twee incidenten met chattools.

Scenario

In welke situatie speelt dit?

De druk, de belanghebbenden, de timing en wat al besloten is.

Voorbeeld: Het bestuur wil binnen zes weken, vóór de OR-vergadering, een nieuw AI-toolbeleid. IT wil beperkingen; het commerciële team gebruikt deze tools al dagelijks.

Verwachting

Hoe ziet succes eruit?

Het resultaat en de vorm samen, want RISEN heeft geen apart formatveld.

Voorbeeld: Een beleidsconcept van één pagina met genummerde artikelen, plus een korte lijst van de besluiten die het bestuur nog moet nemen.

Nuance Optioneel

Wat zijn de randen en uitzonderingen?

Gevoeligheden, harde grenzen, dingen die er niet in mogen, en bekende meningsverschillen. In dit veld verdient RISEN zichzelf terug.

Voorbeeld: Stel geen monitoringsoftware voor — de OR wees dat in 2024 af. Verwijs niet naar specifieke wetsartikelen; onze jurist voegt die toe. Ga uit van geen budget voor nieuwe tooling dit jaar.

Sterke punten

  • Input is een echt veld voor bronmateriaal, dat de meeste raamwerken missen.
  • Nuance vangt de randvoorwaarden die anders pas na een slechte eerste versie opduiken.
  • Scenario geeft het model een situatie om in te redeneren in plaats van een kale instructie.

Zwakke punten

  • Helemaal geen formatveld — de structuur moet mee in Verwachting.
  • Er circuleren twee varianten onder dezelfde naam, dus gedeelde RISEN-prompts zijn dubbelzinnig.
  • Van de raamwerken hier het traagst om goed in te vullen.

Bronnen en onderbouwing

  1. 1Prompting best practices — Use examples effectivelyAnthropic (Claude Platform docs)Leveranciersonderbouwing voor het meegeven van inputmateriaal en expliciete randvoorwaarden.
  2. 2Prompt engineering (how-to guide)Meta (Llama developer docs)Meta raadt aan roldefinities, regels, beperkingen en voorbeelden te combineren — dezelfde combinatie die RISEN vastlegt.